Kaju Fıstığının Hikayesi (Cashew Nut)

'Anacardium occidentale', from Koehler's 'Medicinal-Plants' (1887)

 

Daha önceki yazılarımda Angolalı hanımların sokaklarda tropik meyveleri satarak hayatlarını kazandıklarından bahsetmiştim. Geçenlerde alışveriş yaparken bu hanımlardan birinin tezğahında o güne kadar hiç rastlamamış olduğum, armuta benzeyen şekliyle ve göz alıcı turuncu rengiyle değişik bir meyve dikkatimi çekti. Meyvenin adının kaju (cashew) olduğunu ve kaju fıstığının bu meyvenin çekirdeğinden üretildiğini öğrendiğimde çok şaşırdım ve birkaç tane satınalıp meyvesinin tadına bakmaya karar verdim. Herkes tarafından sevilerek yenilen kaju fıstığını o güne kadar büyük keyifle tüketmiş ancak menşeyini araştırmak hiç aklıma gelmemişti. Alışık olduğum meyvelerden çok farklı kekremsi tadıyla bende merak uyandırdı kaju elması. Bu ilginç meyve ve böbrek şeklindeki çekirdeğinin fotoğrafını çekip hikayesini araştırmaya karar verdim. 

 

 

Yoksul ulusların üretip, varsıl ulusların keyifle tükettiği kajunun meyvesi  lezzet açısından mangoyla, kaju fıstığı üretilen çekirdeği ise yer fıstığıyla benzerlik göstermekte. Elma ile kiraz ağacı boyunda olan kaju ağacı tropik iklim ve ekvator dolaylarında doğal olarak yayılış gösteriyor. Bütün meyve ağaçları gibi çiçeklenmiş dalları üzerinde bir süre sonra meyveler, çiçeklerin ortalarında da kaju çekirdeği, yani kaju fıstığı oluşuyor.

16. yy başlarında Portekizliler Brezilya'yı istila ettiklerinde kaju ağacını da keşfetmisler. Portekizli denizciler kaju tohumlarını Brezilya'dan batı Afrika kıyılarına taşıyarak bu topraklara ilk yerleşen Portekizlilerin orada yetiştirmelerini sağlamışlar. Kajunun batı Afrika'yla tanışması ve yayılış hikayesi böyle başlıyor. Kaju ağacının yayılımı için yağışlı ve nemli ekvator iklimi çok elverişli. İklimi dolayısıyla kaju ağacı batı Afrika kıyılarına kolayca adapte olup hızla yayılmaya başlamış. Afrika'nın batı kıyısında Gabon, Angola ve Namibya gibi ülkelerden de doğu Afrika'daki ülkelere, Mozambik, Kenya ve Tanzanya'ya da yayılmış.

Kaju ağacı Brezilya ve Afrika dışında Hindistan'da da yetiştiriliyor. Günümüzde dünyanın en büyük kaju üreticisi ve ihracatçısı Hindistan'da Kerala Kaju Birliği. Brezilya ise kaju üretimi ve ihracatında dünya ikincisi. Afrika ise bu sıralamada üçüncü. Hindistan'ın hasat zamanı Mayıs, Brezilya'nın ise Ekim ayı, yani bu sayede dünya kaju fıstıksız kalmıyor . Kaju meyvesi çabuk çürüdüğünden ekonomik değere sahip değil, bu nedenle sadece bir ben, bir de yerli halk tarafından tüketilmekte. Kaju fıstığının diğer fıstık çesitlerinden daha pahalı olma nedenlerinden biri her iklimde yetiştirilememesi ve her kaju elmasından ancak bir adet kaju fıstığı üretilebilmesi. Toplanan kaju elmalarından çekirdekleri ayrılarak üzerlerindeki kabuk çıkartılıp kavrularak evlerimize ulaşacak şeklini alıyor.

 

Tam olgunlaşmamış, tanen oranı yüksek kaju elmasından Brezilya ve Angola'da çok meşhur olan, benim de zevkle içtiğim caipirinha kokteylini hazırlayıp yanında kendi fıstığı ile denemenizi tavsiye ederim. "Amma yaptın nereden bulacağız kaju elmasını, hem de tam olgunlaşmamışını?" dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız. Bu durumda caipirinha kokteylini limon dilimleriyle, lime (yeşil limon) ile veya arzu ettiğiniz başka bir meyve ile de hazırlayabilirsiniz.

 

Un verre de Caipirinha

Caipirinha tarifi

 

1 lime (yeşil limon veya tercih edeceğiniz benzeri başka bir meyve)

2 kapak cachaça (bulamazsanız vodka)

Toz Şeker

Kırık buz

 

Limonu dilimleyin ve bardağa koyun. Üzerine şeker serpin, sekerle birlikte limonu iyice ezerek ozunu çikartin. Uzerine cachaça veya vodkayı ilave edin. Kırık buzları da ilave ettikten sonra iyice karıştırın. Şayet cachaça yerine vodka kullandıysanız içkinin adı caipiriroshka olarak değişiyor, sakin unutmayin.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !